Lipband/tongriembehandeling

We worden allemaal geboren met een tongriem en lipbanden (frenula). Deze vormen meestal geen probleem. Bij sommigen is echter de tongriem te kort of te ver aan de tong vergroeit of zijn de lipbanden te strak. Dit vermindert de bewegelijkheid van de tong en de lippen. In zulke gevallen kan het verstandig zijn om de tongriem of lipband door te halen.

Waar kunt u terecht voor een lipband/tongriembehandeling?

U kunt momenteel terecht bij Dental Clinics Apeldoorn en Dental Clinics Veenendaal De Vallei voor een lipband/tongriembehandelingen met lasertechniek. Neem contact op met de praktijk voor meer informatie over de mogelijkheden.

Waarom is een lipband/tongriembehandeling nodig?

  • Jonge baby’s: een te korte tongriem of te strakke lipband kan de borstvoeding negatief beïnvloeden of zelfs onmogelijk maken. Hierdoor kan de baby na verloop van tijd te weinig melk binnenkrijgen en onvoldoende groei laten zien. Daarnaast zijn baby’s vaak niet in staat om uit een fles te drinken of op een fopspeen te zuigen.
  • Oudere baby’s: oudere baby’s met een te korte tongriem kunnen problemen hebben met het doorslikken van vaste voeding. Dit komt doordat hun tong soms niet bewegelijk genoeg is om het voedsel naar de keelholte te brengen.
  • Stand van de tanden: te korte en ver doorgegroeide lipbanden kunnen de bovenste voortanden uit elkaar duwen, wat kan leiden tot een spleet tussen de voortanden. Wanneer een beugel wordt verwijderd, zullen de tanden in veel gevallen weer uit elkaar groeien.
    Korte tongriemen kunnen het doorkomen van de tanden en hun stand beïnvloeden. De onderste tanden kunnen naar binnen gericht groeien. Baby’s met een te korte tongriem hebben vaak een smal en hoog gehemelte. Daardoor is er te weinig ruimte en staan de bovenste tanden soms scheef en erg dicht op elkaar.
  • Mondgezondheid: bij kinderen met een te strakke lipband is het gebit vaak minder goed schoon te houden. Voedsel kan in de hierdoor ontstane holtes gaan zitten of poetsen wordt moeilijker. Hierdoor is de kans op tandbederf groter.
  • Spraak: korte tongriemen kunnen leiden tot spraakproblemen. Het kan ervoor zorgen dat een kind later gaat praten dan gebruikelijk en sommige geluiden en woorden minder goed kan uitspreken.
  • Volwassenen: volwassenen met korte tongriemen kunnen niet goed aan een ijsje likken of tongzoenen. Dit lijkt misschien onbelangrijk, maar is voor degenen die het betreft vaak erg vervelend.

De lipband/tongriembehandeling stap voor stap

De lipband/tongriembehandeling bestaat uit de aanmelding, het consult/vooronderzoek, de behandeling zelf en de juiste nazorg voor een snel en voorspoedig herstel. Hieronder vindt u alle informatie over de verschillende stappen van de behandeling. Heeft u nog vragen na de onderstaande uitleg? Kijk dan bij de veelgestelde vragen onderaan op deze pagina of bel naar de praktijk. Wij staan u graag te woord.

Tongriembehandeling lipbandbehandelingAanmelding

Na aanmelding ontvangt u van ons een e-mail met een informed consent en een medische vragenlijst. De medische vragenlijst ontvangen we graag ingevuld van u terug. U kunt deze eventueel ook meenemen naar het eerste consult. Hierna kan er een afspraak worden ingepland. We streven ernaar de afspraak binnen twee weken na aanmelding te plannen.

Consult/vooronderzoek

Tijdens het consult wordt met u gekeken of er sprake is van een te strakke tongriem en/of lipband en wordt de verwijzing doorgesproken. Indien een lipband/tongriembehandeling van toepassing is, wordt vervolgens de inhoud ervan besproken. In goed overleg met de ouders kan de behandeling direct na het consult plaatsvinden.

Behandeling

Als eerst wordt er een verdoving aangebracht. Bij baby’s en zeer jonge kinderen gebeurt dit met een verdovingszalfje. Bij oudere kinderen en jongvolwassenen gebeurt dit via lokale anesthesie met een prik. Na het inwerken van de verdoving wordt met een laser de tongriem en/of lipband weggehaald. Indien er sprake is van een combinatie, kan de behandelaar ervoor kiezen dit in meerdere zittingen te doen. Dit in verband met de beperkte hoeveelheid verdovingszalf die kan worden gebruikt.

Aan het eind wordt het verloop van de lipband/tongriembehandeling met u doorgenomen en worden de oefeningen en instructies met u besproken. Na de behandeling wordt eten en drinken afgeraden. Hierop wordt een uitzondering gemaakt als een baby moet worden getroost/gevoed.

Nazorg

De nazorg is belangrijk om te voorkomen dat er complicaties ontstaan. Hiervoor is het belangrijk dat u de instructies uit het informed consent goed opvolgt en de oefeningen viermaal daags uitvoert. Verder is het belangrijk dat u contact opneemt voor verdere begeleiding door de lactatiekundige of arts die heeft verwezen voor verdere opvolging en begeleiding, inclusief het afleren van eventueel compenserend gedrag. Mocht het nodig zijn, dan zullen we een afspraak met u inplannen voor een nacontrole.

Nazorg tips

lipbandbehandeling tongriembehandeling Baby’s

Masseer de wond gedurende 2 weken na de behandeling minimaal 4 keer per dag. De wondgenezing in het mondgebied gaat zeer snel. De wond ziet er diamantvormig uit. Een aantal dagen na de ingreep kan het wondje er wit/geel-kleurig uitzien. Dit is geheel normaal. Zorg voor korte nagels en schone vingers en draag eventueel een medische handschoen of vingercondoompje in verband met infectiegevaar. Een instructie kunt u zien op de video’s op deze website. Daarnaast zijn er nog nazorgoefeningen voor de tong. Hier kunt u een instructie bekijken voor jonge baby’s en voor oudere baby’s. Pas de tongoefeningen ongeveer 1 à 3 keer per dag toe. De baby moet nu leren de tong goed te bewegen. Verwacht niet direct resultaat; het kost tijd voor de baby om te wennen.

Kinderen en volwassenen

Door minimaal 4 keer per dag de lip op te tillen en de rek/spanning in de lip te voelen, weet u of de lipband niet is vastgegroeid. Ook voor de tong geldt minimaal 4 keer per dag onder de tong te voelen of er geen spanning of weerstand waarneembaar is waar eerst de tong zat en de tong iets omhoog te duwen.

Belangrijk is om het gebit goed schoon te houden. De tanden kunnen gewoon worden gepoetst. U kunt de wond voorzichtig spoelen met een theelepel zout in 0,2 l water. Dit mag zo vaak als u wilt en helpt bij het schoonhouden van de mond.

Oefeningen voor de tong

  • Uitsteken van de tong en daarbij omhoog en omlaag bewegen
  • Uitsteken van de tong en daarbij van links naar rechts bewegen
  • Aan een ijsje of ander voorwerp likken of zuigen, waarbij de tong wordt gestimuleerd actief te zijn
  • Tong van links naar rechts, 10 keer
  • Aanzuigen tegen gehemelte, 10 tellen vasthouden
  • Klakken, zo vaak als maar mogelijk
  • Tong uitsteken, 10 keer
  • Tongpunt van bovenlip naar onderlip, 10 keer

Complicaties na de lipband/tongriembehandeling

Elke ingreep gaat gepaard met klachten en kan complicaties geven. Hieronder worden de belangrijkste mogelijke complicaties bij een lipband/tongriembehandeling besproken.

  • Nabloeden: nabloedingen zijn dankzij de laserprocedure gelukkig erg zeldzaam. Om de kans op de nabloedingen te verkleinen, is het belangrijk om van tevoren te vermelden of er geen bloedings- en/of bindweefselziekten zijn, bloedverdunners worden gebruikt en of er, in het geval van baby’s, geen vitamine K supplementen zijn gegeven na de geboorte. Mocht de wond toch gaan nabloeden, breng dan een opgevouwen verbandgaasje aan waarop u 30 minuten stevig dichtbijt. Maak het gaasje eerst nat voordat u deze verwijdert, zodat de wond niet opnieuw opengaat. Haal het gaasje niet tussendoor weg om te kijken of het bloeden is gestopt. Neem contact op met de behandelaar of de spoedgevallendienst.
  • Pijn en zwelling: na de behandeling kan er tijdelijk een lichte zwelling ontstaan. Deze vermindert na een dag of 3 en verdwijnt dan langzaam. Ook kan er napijn zijn die gedurende 3 dagen afneemt en meestal na 2 weken is verdwenen. De napijn kan worden voorkomen door voor de ingreep een paracetamol te gebruiken. Het beste gebruikt u op de dag van de ingreep een paracetamol en bij napijn kan het gebruik van paracetamol worden voortgezet t/m 3 dagen na de behandeling. Let hierbij op de tijdsintervallen en de maximale dosering. Neemt de pijn na 3 dagen juist toe, neem dan contact op met uw behandelaar.
  • Infectie van de wond: meestal komt een infectie niet voor na een behandeling met een laser. Mocht er koorts ontstaan, dan heeft dit meestal een andere onderliggende oorzaak. In het geval van een infectie, gaat de wond na een aantal dagen zwellen in plaats van slinken, neemt de pijn verder toe in de dagen na de behandeling en kan er koorts ontstaan. Mocht u dit waarnemen of twijfelen, neem dan contact op met de behandelaar of de spoedgevallendienst.
  • Overig:
    • Tijdelijk meer spugen doordat de baby effectiever drinkt. De maag kan misschien nog niet zo snel de nieuwe grotere hoeveelheid verwerken. Er kan na de behandeling een beetje ingeslikt bloed bij zitten. Dit is normaal en kan geen kwaad. Ook kan in de luier een beetje groen/zwart gestold bloed zitten. Andere kleuren in de luier, inclusief een rode bloedkleur, duiden op andere oorzaken.
    • Soms is meer speekselvloed waar te nemen.
    • Tijdelijk ruiken of stinken uit de mond.
    • Baby’s kunnen 24-48 uur na de ingreep mopperig en huilerig zijn. In een enkel geval kan dit langer duren.
    • Baby’s moeten opnieuw hun tong leren gebruiken en hebben soms compensatiegedrag aangeleerd om toch melk te kunnen drinken, zoals kaak klemmen. Soms duurt het enkele dagen tot weken tot er resultaat wordt gezien. Als baby’s echt moeilijk aan de borst of fles willen, kan er melk worden gegeven op een lepeltje of met een spuitje en deze in de mond worden gedaan. Ook kan u met een medicijnbekertje voorzichtig wat melk in de mond laten glijden.

Veelgestelde vragen

Niet elke te korte tongriem en/of te strakke lipband leidt tot een functioneel probleem. Wanneer het kind ouder wordt, kan er spontane verbetering optreden. Soms moet na doorbraak van de melktanden alsof een lipband worden behandeld, omdat het de mondhygiëne of spraak belemmert. In het geval van baby’s zullen we dan ook alleen overgaan tot verdere diagnose en eventuele behandeling als er een functioneel probleem bij de voeding is vastgesteld door een lactatiekundige IBCLC, huisarts of kinderarts.

Niet alle gevallen van een te strakke tongriem en/of lipband leiden tot een probleem bij de voeding. Daarom voeren we deze behandeling alleen uit na verwijzing van een lactatiekundige IBCLC, huisarts of kinderarts.

Het voordeel van de laser is dat de wind meteen dicht zit en er geen of beperkte bloeding is. Meestal is er geen hechting nodig. In sommige gevallen zal een oplosbare hechting kunnen worden gebruikt om te voorkomen dat de tongriem weer vastgroeit. Meestal is dit alleen nodig als de eerste keer onvoldoende effect is gereikt.

De kosten van de behandeling worden voor kinderen tot 18 jaar vergoed vanuit de basisverzekering. Vanaf 18 jaar kunt u van tevoren bij uw zorgverzekeraar informeren op welke vergoedingen u aanspraak kunt maken.

Vaak is één behandeling voldoende. Wel is het mogelijk dat een kind een combinatie van een te korte tongriem en een te strakke lipband heeft. In dit geval kan meer dan één behandeling nodig zijn.