Voeding

Voeding heeft veel invloed op de mondgezondheid. Niet alleen wát uw kind eet of drinkt, maar ook hoe vaak uw kind eet of drinkt, heeft invloed op zijn of haar gebit. Om gaatjes (cariës) en tanderosie (het verdwijnen van tandglazuur) te voorkomen is het belangrijk dat uw kind niet te vaak en niet te zuur of zoet eet of drinkt.

Hoe ontstaan gaatjes?

Gaatjes (cariës) ontstaan als er tandplak op de tanden aanwezig is. Van het eerste ontstaan van gaatjes voelt uw kind meestal niets. In het glazuur duurt het lang voordat cariës zich uitbreidt, want glazuur is een hard en dicht materiaal. Elke keer als uw kind iets eet of drinkt, zetten bacteriën in de tandplak de suikers en koolhydraten in het voedsel om in zuur. Zo ontstaat een zuurstoot die het glazuur kan aan­tasten, waardoor gaatjes ontstaan. Als het cariësproces zich voortzet, dan wordt het dieper gelegen tandbeen (dentine) aangetast. Dentine is veel zachter dan glazuur en dus kan cariës zich daar veel sneller uitbreiden.

Wat is tanderosie?

Hoewel het niet altijd goed te proeven is, is veel eten en drinken zuur. Tanderosie is slijtage van het tandglazuur en ontstaat door zuren. Doordat kinderen vaker en meer frisdranken en vruchtensappen drinken, is de kans op tanderosie groter.

Expeditie Tandarctica - tanderosie bij kinderen

Maximaal 7 eet- en drinkmomenten per dag

Speeksel heeft een beschermende werking en neutraliseert het zuur in de voedingsmiddelen, waardoor het gebit zich weer kan herstellen. Om het tandglazuur goed te laten herstellen van de zuuraanvallen, is het belangrijk het aantal eet- en drinkmoment te beperken tot maximaal zeven per dag. Dat zijn drie hoofdmaaltijden en maximaal vier tussendoortjes. Wat wij verder nog adviseren:

  • Eet of drink na een maaltijd twee tot tweeënhalf uur niets. Behalve water; dat mag altijd;
  • Eet of drink een uur voor het tandenpoetsen geen zure producten;
  • Eet of drink na het laatste tandenpoetsen niets meer en neem geen eten of drinken mee naar bed. Behalve water; dat mag altijd;

Een gezond gebit is kinderspel

Opgroeien zonder gaatjes is makkelijker dan u denkt. Met deze 6 tips van de beroepsvereniging voor tandartsen (KNMT) voorkomt u gaatjes:

  1. Zorg voor maximaal 7 eet- en drinkmomenten per dag.
  2. Poets vanaf het doorbreken van het eerste tandje met fluoridetandpasta.
  3. Eet of drink na het poetsen ‘s avonds niet meer. Water mag altijd.
  4. Neem uw kind vanaf het doorbreken van het eerste tandje mee naar de tandarts.
  5. Poets 2x per dag 2 minuten en poets tót 10 jaar altijd na.
  6. Geef geen flesjes met (dik)sap of limonade aan kleine kinderen.

Regelmatig tandartsbezoek

Het is heel lastig zelf te bepalen of uw kind gaatjes heeft. Laat het gebit van uw kind daarom controleren door de tandarts vanaf het moment dat het eerste tandje doorbreekt. Wanneer de gaatjes namelijk niet worden behandeld, kan dit schade toebrengen in het onderliggende blijvende gebit van uw kind.

Veelgestelde vragen

Alle voedingsmiddelen, inclusief melk en groente, bevatten bepaalde suikers. Suikers en zetmeel in eten en drinken zorgen voor tandplak. Dit is een kleverig laagje dat bestaat uit bacteriën en voedselresten. Het laagje heeft dezelfde kleur als tanden en kiezen en is hierdoor moeilijk te zien. Als je tandplak te lang laat zitten, kan dit gaatjes (cariës) en tandvleesproblemen veroorzaken. Bacteriën in tandplak zetten deze suikers namelijk om tot zuur dat het tandglazuur aantast.

Alle zure voedingsmiddelen kunnen het gebit aantasten en voor slijtage van het tandglazuur zorgen (tanderosie). Met name zuur fruit zoals citrusvruchten, frisdrank, vruchtensap, sportdrank, zure kruidenthee, saladedressings, snoepgoed, vitamine C of aspirine. Gewone frisdranken bevatten veel zoetstoffen en zuur. Light frisdranken zijn kunstmatig gezoet, maar zijn even zuur. Water en ongezoete thee of koffie zijn niet schadelijk voor uw gebit. Fruitthee is wel gezoet.

  • Om de hoeveelheid suikers die uw kind binnen krijgt te beperken, is het belangrijk dat u voedingsetiketten leest en voedingsmiddelen en dranken kiest met zo min mogelijk (toegevoegde) suikers.
  • Verminder ook het gebruik van zure dranken en voeding of leng dranken aan met water. Geef uw kind liever water, gewone thee (zonder suiker) of zuivel. Geen vruchtenthee bijvoorbeeld en dus ook geen zuivel met toegevoegde suikers.
  • Laat uw kind zure dranken en levensmiddelen niet te lang in de mond houden. Laat bij voorkeur met een rietje drinken.
  • Laat uw kind niet zuigen op zuur snoepgoed, Vitamine C-tabletten en aangezuurde levensmiddelen.
  • Laat uw kind naspoelen met water of melk, of op suikervrije kauwgom kauwen. Dit neutraliseert het zuur.
  • Als uw kind bij het ontbijt vruchtensap drinkt, poets dan bij voorkeur de tanden voor het ontbijt.

Hier leest u meer over een gezond voedingspatroon.

Bron: KNMT en Dr. G.A. van der Weijden, tandarts parodontoloog/ implantoloog

Wanneer uw kind te vaak op een dag eet of drinkt, krijgt het tandglazuur onvoldoende kans te herstellen van de zuuraanvallen. Afhankelijk van het tijdstip waarop uw kind gaat slapen, adviseren we om het aantal eet- en drinkmomenten van uw kind te beperken:

  • 5 momenten als uw kind voor 19 uur gaat slapen
  • 6 momenten als uw kind na 20 uur gaat slapen
  • 7 momenten als uw kind na 22 uur gaat slapen

Laat je kind na een maaltijd twee tot tweeënhalf uur niets eten of drinken (behalve water) en ieder geval niet vaker dan 7 keer per dag. Dat snoepje bij de kapper, die koekjes bij oma of dat extra tussendoortje bij de oppas tellen ook mee.

Heeft uw kind trek in iets lekkers en wilt u dat toch geven? Geef dan liever 3 keer iets tegelijk dan 3 keer verspreid over de dag. Dan hoeft de mond maar één keer zo’n zuuraanval te verwerken.

Geef uw kind na het poetsen ‘s avonds geen flesje drinken mee naar bed, behalve water. ’s Nachts kunnen de suikers in dranken zoals melk of limonade volledig hun gang gaan en de tanden van uw kind aantasten. Dat heeft gaatjes in het melkgebit tot gevolg. We noemen dit ‘zuigflescariës’.

Laat uw kind daarnaast zo vroeg mogelijk wennen aan het drinken uit een beker. Want door het sabbelen op een zuigflesje met sap, limonade of yoghurtdrankjes hebben de suikers nog meer kans om gaatjes te veroorzaken.